بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه

92

قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى )

او سجده مىكنند . و اين امر زيربناى حقوق حيوانات را تشكيل مىدهد . 2 - حقوق حيوان در حفظ و نگهدارى : در اسلام پيرامون حفظ و حراست از حيوانات احكام جامعى وجود دارد كه شيخ طوسى ، علامه حلى در شرايع ، شهيد ثانى ( ره ) صاحب جواهر و فاضل هندى به آن اشاره نمودند . وجوب رسيدگى به حيوان در آب و غذا در حقوق اسلامى رسيدگى به حيوان ، بر مالك آن واجب بوده و مالك بايد به قدر نياز حيوان ، آب و غذا در اختيار او قرار دهد . 3 - حقوق حيوان در بهره‌بردارى و استفاده بهينه . سوره غافر آيه 79 : « اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَنْعامَ لِتَرْكَبُوا مِنْها وَ مِنْها تَأْكُلُونَ » ، خداوند كسى است كه چهارپايان را براى شما آفريد تا بعضى را سوار شويد و از بعضى تغذيه كنيد . سوره نحل به خلقت آنها براى استفاده انسان ها اشاره نموده ولى رعايت توان و طاقت حيوان - رعايت سلامت و بهداشت حيوان ، تقدم سلامت حيوان بر بهره‌بردارى - تهيه وسايل مورد نياز حيوان التزام دارد . 4 - حقوق حيوان در جنايات و صدمات وارد بر آنها : حقوق حيوان در جنايات و صدمات وارد بر آنها رعايت هرچه بيشتر حال حيوانات و دفاع از گونه‌هاى مختلف آنها انسانها را از آزار و اذيت و كشتن حيوانات نهى فرموده است و مستوجب عذاب الهى است . نتيجه‌گيرى : از ديدگاه اسلام حيوانات نيز هرچند قوه ناطقه و عاقله انسانى را ندارند از درك و شعور بهره‌مند بوده و از احساسات و عواطف برخوردار هستند . به همين علت فقه اسلامى براى حيوانات حرمتى قائل شده كه به دنبال خود ، حقوقى براى حيوان و تكاليفى را برعهده صاحبان آنها در پى دارد . واژه‌هاى كليدى : حقوق حيوانات ، شرايط استاندارد ، قرآن كريم ، روايات فقهى مقدمه : إِنِّي تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ رَبِّي وَ رَبِّكُمْ ، ما مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِناصِيَتِها هود 56 « من به خدا آفريننده خودم و آفريننده شماها توكل كردم ، هيچ حيوانى وجود ندارد كه او از ناحيه جلو مغز آن آن را هدايت نكند » .